ابن نما الحلي ( مترجم : على كرمى )
50
مثير الأحزان ( در سوگ امير آزادى ) ( فارسي )
خود را از منبع و مخزن بيان و قلم و نظرگاه آنان پر مىسازند و گوش به گفتار و چشم بر سبك و روش آنان دارند ، از آنجايى كه صلاح و سداد حكومت و حاكمان در گسترهء جامعه ، گسترده مىشود و در رگهاى زمان جريان مىيابد و مىتواند به همگان سودبخش يا زيانبار افتد ، و بدان دليل كه بيشتر مردم به نوعى انديشه و باور ، ايمان و عمل ، اخلاق و آداب ، سبك و مدل زندگى خود را از چهرههاى معروف و مشهور جامعه مىگيرند و دل و جان را از جام آنان سيراب مىسازند و درمان دردها را با نسخه آنان تهيه مىكنند ؛ اى داد اگر آنان خود مزرعهاى آفت زده باشند و يا چشمهاى آلوده و يا منبع و مخزنى عفن زده و سمى مرگبار در انبان خود داشته باشند ! ! راستى آن گاه چه خواهد شد ؟ چه فاجعهاى روى خواهد داد ؟ و تباهى و بيداد در چه وسعت و شدت و گسترهاى دام و دامن خواهد گشود ؟ از اين زاويه است كه پيامبر گرامى فرمود : « صنفان اذا صلحا صلحت امّتى ، و اذا فسدا فسدت امّتى : الأمراء و الفقهاء . » « 1 » دو گروه از جامعه و امت من هستند كه با شايسته كردارى و صلاح آنان ، جامعه اصلاح خواهد شد و به پروا و شايستگى روى خواهد آورد و اگر به تباهى انديشه و عقيده و عمل گرايش يابند جامعه را به تباهى سوق خواهند داد . اين دو گروه عبارتند از زمامداران و دانشوران و دانشمندان دينى . و نيز بر اين باور است كه امير مؤمنان فرمود : « من نصب نفسه للنّاس اماما ، فليبدأ بتعليم نفسه قبل تعليم غيره و ليكن تأديبه بسيرته قبل تأديبه بلسانه . . . . » « 2 » آن كس كه خود را رهبر و پيشواى مردم مىسازد ، بايد پيش از آموزش ديگران به ادب آموزى خويش بپردازد ؛ و پيش از آن كه با زبان و گفتار ، ديگران را تربيت كند ، بايد به كردار شايسته ادب آموزد ؛ و آن كه خود را ادب آموزد و تربيت نمايد ، از آن
--> ( 1 ) - بحار ، ج 2 ، ص 49 . ( 2 ) - نهج البلاغه ، قصار 73 .